कॅश केलेला डेटा (Cached data), तुम्ही याबद्दल नक्कीच ऐकले असेल, पण तुम्हाला माहिती आहे का ते काय आहे? अशा जगात जिथे आपण सतत कोणत्या ना कोणत्या स्वरूपात तंत्रज्ञानाने वेढलेले असतो, तिथे आपण त्याचा नेमका अर्थ न जाणून घेताही तांत्रिक शब्द स्वीकारतो.
कॅश केलेल्या डेटाबद्दल (About cached data)
- कॅश केलेला डेटा म्हणजे तुमच्या कॉम्प्युटर किंवा मोबाईल डिव्हाइसवर आपोआप साठवलेल्या फाईल्स, इमेजेस आणि स्क्रिप्ट्स असतात
- कॅशिंगमुळे तुमचे इंटरनेट ब्राउझिंग किंवा ॲप वापरण्याचा वेग वाढण्यास मदत होते
- कॅश केलेला डेटा साफ केल्याने तुमच्या डिव्हाइसवरील मोकळी जागा मिळू शकते
कॅश केलेला डेटा कसा काम करतो?
कॅश केलेला डेटा हा डेटाचा एक लहान भाग असतो जो तुम्ही पहिल्यांदा एखाद्या साईटला भेट देता किंवा एखादे ॲप्लिकेशन उघडता तेव्हा तुमच्या डिव्हाइसवर स्थापित केला जातो.
पहिल्यांदा एखादे ॲप उघडल्यानंतर किंवा वेबसाईटला भेट दिल्यानंतर फाईल्स, स्क्रिप्ट्स, इमेजेस आणि इतर मल्टिमिडीयासारखा डेटा तुमच्या डिव्हाइसवर स्टोअर केला जातो. त्यानंतर प्रत्येक वेळी त्या ॲप किंवा वेबसाईटला भेट दिल्यास त्याबद्दलची माहिती पटकन लोड करण्यासाठी याचा वापर केला जातो.
कॅश मेमरीमध्ये अत्यंत कमी लेटन्सी असते, ज्यामुळे ती खूप वेगाने ॲक्सेस केली जाऊ शकते. तुम्हाला हवे असल्यास, तुम्ही आत्ताच याची चाचणी घेऊ शकता, तुम्हाला फक्त एक नवीन ॲप उघडावे लागेल किंवा तुम्ही पूर्वी कधीही न भेट दिलेल्या वेबसाईटला भेट द्यावी लागेल, नंतर पुन्हा तिथे भेट द्या आणि वेगाची तुलना करा. दुसऱ्यांदा येतानाचा वेग लक्षणीयरीत्या वेगवान असेल (असायला हवा).
कमी लेटन्सीची नकारात्मक बाजू म्हणजे यामध्ये फक्त कमी प्रमाणात मेमरी स्टोअर केली जाऊ शकते. म्हणूनच वेब टेक्स्ट आणि इमेजेस सारख्या लहान आकाराच्या फाईल्स कॅशमध्ये साठवल्या जातात.
एक उत्तम उदाहरण म्हणजे जर तुम्ही आमच्या ताज्या बातम्या किंवा मनोरंजक लेख पाहण्यासाठी Purple च्या ब्लॉग पेजवर परत येत असाल, तर तुमच्या ब्राउझरमध्ये इमेजेस आणि बॅकएंड स्क्रिप्ट कोड दोन्ही तुमच्या कॉम्प्युटरवर स्टोअर केलेले असतील जेणेकरून पेज लोड होण्यासाठी कमी वेळ लागेल. यामुळे साईटचा एकूण वेग आणि कार्यप्रदर्शन सुधारते.
जरी कॅश केलेला डेटा उत्कृष्ट आहे कारण तो साईट/ॲपच्या भेटींना गती देतो आणि अधिक युझर-फ्रेंडली अनुभव देतो, तरीही तो महत्त्वाची मेमरी वापरू शकतो.
मी कॅश केलेला डेटा साफ केला पाहिजे का?
तुमच्या डिव्हाइसवरील कॅश केलेला डेटा तुम्ही नियमितपणे भेट देणाऱ्या वेबसाईट्ससाठी उपयुक्त असला, तरी तुम्ही फक्त एकदाच भेट देणार असलेल्या वेबसाईट्ससाठी तो वाया गेलेला डेटा मानला जाऊ शकतो कारण कालांतराने तो बरीच मौल्यवान मेमरी वापरू शकतो.
डेस्कटॉप आणि मोबाईल दोन्ही डिव्हाइसेस कॅश डेटा हाताळण्यात आणि व्यवस्थापित करण्यात खूप चांगले आहेत आणि कोणत्याही डिव्हाइसच्या बहुतांश युझर्सना मॅन्युअली काळजी करण्याची गरज भासणार नाही.
उदाहरण म्हणून, तुम्ही एक वेब डेव्हलपर आहात ज्याला बदल किंवा नवीन फिचर लाईव्ह करण्यासाठी, साईट बनवणाऱ्या फाईल्समध्ये अपडेट्स करावे लागतात.
जर तुम्ही ब्राउझरने कॅश केलेली फाईल बदलली, तर ब्राउझर फाईलची जुनी, कॅश केलेली आवृत्ती दाखवत राहील आणि तुम्हाला तुमचे सर्वात अलीकडील बदल दिसणार नाहीत.
यावेळी तुम्हाला ब्राउझर एरर येऊ शकतात जसे की रनटाइम एरर, पेजवरील बटणे गायब असणे, Timesheet सेव्ह न होणे, केलेल्या क्रियेला योग्य प्रतिसाद न मिळणे इत्यादी.
मी कॅश डेटा कसा साफ करू?
विविध ब्राउझरवर कॅश साफ करण्याची पद्धत वेगवेगळी असते, म्हणूनच Purple ने प्रत्येक मुख्य ब्राउझरसाठी एक सोपी मार्गदर्शिका तयार केली आहे:
Chrome वर कॅश साफ करणे
- ब्राउझर उघडा
- मेनू आयकॉन निवडा
- More Tools (अधिक साधने)
- Clear Browsing Data (ब्राउझिंग डेटा साफ करा)
- “Cache images and files” वर टिक करा
- सेटिंग्ज सेव्ह करा


Safari वर कॅश साफ करणे
- ब्राउझर उघडा
- तुमच्या टॉप बारवर जा
- Safari वर क्लिक करा
- त्यानंतर Preferences
- तेथे तुम्हाला मल्टिपल टॅब असलेला एक बॉक्स दिसेल, Advanced निवडा
- तळाशी स्क्रोल करा आणि “Show Develop menu in the menu bar” वर टिक करा
- पुन्हा टॉप बारवर जा आणि Develop मेनूवर माउस फिरवा
- येथून तुम्हाला कॅश साफ करण्याचा पर्याय दिसेल



Mozilla Firefox मधील कॅशे साफ करणे
- तुमचे ब्राउझर उघडा
- हॅम्बर्गर मेनूवर जा (वर उजवीकडे)
- मेनूचा विस्तार करा आणि Preferences वर क्लिक करा
- Preferences मध्ये गेल्यावर, “Privacy and Security” टॅब निवडा
- तुम्हाला “Cookies and Site Data” हा सबमेनू दिसेल
- येथून तुम्ही सर्व डेटा काढून टाकू शकता किंवा “Manage Data” वर क्लिक करू शकता जिथे तुम्ही कोणत्या साईट्सचा डेटा साफ करायचा आहे ते निवडू शकता.



डेटा हा सध्या अत्यंत महत्त्वाचा विषय आहे आणि नजीकच्या भविष्यातही तो तसाच राहील. हा लेख तुम्हाला उपयुक्त वाटला असल्यास, तुम्ही आमचे इतर काही ब्लॉग वाचू शकता:



